✦ Thẻ nhận diện quẻ Địa Sơn Khiêm
| Tên theo Dịch Lý Việt Nam | Địa Sơn Khiêm |
| Thượng quái – Hạ quái | Khôn (Địa, số lý 8, NHU THUẬN) trên Cấn (Sơn, số lý 7, NGƯNG NGHỈ) |
| Chữ chủ | Thoái dã |
| Danh tượng | CÁO THOÁI |
| Ý tượng | Khiêm tốn, nhún nhường, khiêm từ, cáo thoái, từ giã, lui vào trong, giữ gìn, nhốt vào trong, bế cửa |
| Tượng | Thượng hạ mông lung: trên dưới hoang mang — trên dưới mông lung, cần lui vào trong để nhìn lại |
| Hộ tượng | Lôi Thủy Giải (NƠI NƠI) |
| Quẻ đối | Lôi Địa Dự (THUẬN ĐỘNG) |
☰ Nội dung chính
- Núi cao biết nép dưới đất: ý tượng và Danh tượng của quẻ Địa Sơn Khiêm
- Bốn chiều sinh khắc của Địa Sơn Khiêm: nhún nhường hay bị coi thường?
- Địa Sơn Khiêm trong đời sống: công việc, học hỏi, gia đình, nghỉ ngơi
- Địa Sơn Khiêm làm Chánh, Hộ hay Biến tượng
- Sáu hào động của quẻ Địa Sơn Khiêm: sáu cách lùi để tiến
- Quẻ đối: Địa Sơn Khiêm và Lôi Địa Dự, khiêm tốn hay nhảy múa?
- Việc làm được ngay khi gieo Địa Sơn Khiêm
- Hỏi & đáp thường gặp về Địa Sơn Khiêm
☯ Nắm nhanh trong 15 giây
- Khiêm là Khôn (đất) trên Cấn (núi), Danh tượng CÁO THOÁI: khiêm tốn, nhún nhường, lui vào trong, giữ gìn.
- Núi cao mà nằm dưới đất: có tài mà khiêm. Khiêm ở đây là lùi một bước để giữ sức, không phải thua.
- Hộ tượng là Lôi Thủy Giải (NƠI NƠI), quẻ đối là Lôi Địa Dự (THUẬN ĐỘNG).
Núi cao biết nép dưới đất: ý tượng và Danh tượng của quẻ Địa Sơn Khiêm
Trong bài giảng này, thầy xin bắt đầu từ một nghịch lý. Núi vốn cao hơn đất, thế mà quẻ lại đặt núi nằm dưới đất. Chính chỗ nghịch lý ấy tạo nên chữ Khiêm.
Sách gọi quẻ này là Địa Sơn Khiêm, chữ chủ Thoái dã, Danh tượng CÁO THOÁI. Thượng quái là Khôn (Địa) mềm thuận, hạ quái là Cấn (Sơn) ngưng nghỉ. Núi ngưng lại bên dưới, đất bao phủ bên trên, nên ý tượng là có mà không phô.
Thượng hạ mông lung: trên dưới hoang mang
— Câu tượng quẻ Địa Sơn Khiêm · Việt Dịch Chánh Tông
Chuỗi ý nghĩa của sách là khiêm tốn, nhún nhường, khiêm từ, cáo thoái, từ giã, lui vào trong, giữ gìn, nhốt vào trong, bế cửa. Câu tượng của sách ghi trên dưới mông lung, nghĩa là bên ngoài chưa rõ, nên lui vào để giữ mình.
Bốn chiều sinh khắc của Địa Sơn Khiêm: nhún nhường hay bị coi thường?
Quẻ vô tư. Bốn chiều dưới đây phân biệt bạn bị miệt thị, tự nhún, nhún nhường với người, hoặc đang miệt thị người khác.
| Chiều | Theo sách | Tình huống đời thật |
|---|---|---|
| Ta tĩnh — Ta bị | Ta bị miệt thị | Bạn bị coi nhẹ: công sức bị bỏ qua, ý kiến không được ghi nhận, tên không được nhắc. |
| Ta tĩnh — Ta được | Ta được nhún nhường | Bạn chủ động nhún nhường vì thấy đúng lúc: lùi một bước để người khác tỏa sáng, để giữ hòa khí. |
| Ta động — Ta cho | Ta khiêm tốn với kẻ khác | Bạn khiêm tốn với người khác: học hỏi, hỏi ý, nhận phần việc nhỏ trong nhóm. |
| Ta động — Ta khắc | Ta miệt thị kẻ khác | Bạn coi thường người khác: nói nặng về trình độ, bỏ qua đóng góp, tỏ vẻ ta đây. |
Hãy hỏi mình đang bị coi nhẹ, đang tự nhún, đang học hỏi hay đang coi nhẹ người khác. Câu trả lời cho thấy khiêm nhường của mình đang đúng chỗ chưa.

Địa Sơn Khiêm trong đời sống: công việc, học hỏi, gia đình, nghỉ ngơi
Thầy chọn bốn nơi mà chữ cáo thoái hay hiện ra, và nơi nào lui là sáng suốt.
Công việc: lùi một bước để quan sát
Khi mới vào nhóm, CÁO THOÁI khuyên bạn quan sát vài tuần trước khi đề xuất lớn. Lùi ở đây là để hiểu văn hóa, không phải thiếu năng lực.
Khi đã hiểu, hãy nói ý mình bằng giọng vừa phải và có dẫn chứng.
Học hỏi: khiêm mới học được
Người khiêm dễ hỏi và dễ nghe. Đó là lý do khiêm là nền của học hỏi.
Mỗi tuần hãy chọn một người giỏi hơn mình ở một việc và hỏi họ một câu cụ thể.
🕯️ Khi khiêm nhường thành tự ti
Chiều Ta bị miệt thị nhắc rằng nhún nhường có thể bị hiểu nhầm là yếu. Nếu bạn lùi mãi mà không nói rõ giá trị của mình, người khác dễ quên đóng góp của bạn.
🌿 Hướng chuyển hóa
Mỗi tuần, ghi ba việc bạn đã làm được và chia sẻ một việc với người đáng tin. Khiêm là không khoe, không phải giấu.
Gia đình: nhún nhường để giữ hòa
Trong gia đình, nhún nhường đúng lúc giúp cuộc tranh luận hạ nhiệt. Nhưng nhún mãi mà không nói nhu cầu của mình thì sẽ dồn thành mệt.
Cân bằng là nhường chuyện nhỏ, nói rõ chuyện cần.
Nghỉ ngơi: lui vào trong để nạp lại
Chữ lui vào trong, bế cửa cũng gợi nhu cầu nghỉ. Khi mệt mỏi, một ngày không thông báo, không hẹn gặp là cách giữ sức.
Đừng áy náy vì cáo thoái ngắn hạn, đó là cách bảo vệ năng lượng.
Bạn đang cân nhắc lùi một bước hay muốn giữ vị trí mình? Gửi cho mình tình huống, team sẽ cùng bạn phân biệt lùi sáng suốt và lùi vì sợ.
Địa Sơn Khiêm làm Chánh, Hộ hay Biến tượng
Làm Chánh tượng, Khiêm là khởi cuộc giữ mình: việc bắt đầu bằng sự quan sát, chưa vội phô.
Hộ tượng của Khiêm là Lôi Thủy Giải (NƠI NƠI). Bên trong sự lui lại có nơi nơi, nghĩa là điều bạn đang ôm sẽ được tháo ra ở nhiều chỗ, miễn là bạn chịu để người khác cùng gỡ.
Làm Biến tượng, Khiêm là kết cuộc khiêm nhường. Ví dụ ghép từ chính quẻ này: Chánh Địa Sơn Khiêm (CÁO THOÁI), Hộ Lôi Thủy Giải (NƠI NƠI), Biến Địa Phong Thăng (TIẾN THỦ) khi hào 2 động, gợi lùi để rồi tiến đúng lúc.
| Vị trí | Quẻ | Danh tượng | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Chánh tượng (khởi) | Địa Sơn Khiêm | CÁO THOÁI | Quẻ lập được |
| Hộ tượng (trung) | Lôi Thủy Giải | NƠI NƠI | Yếu tố ẩn bên trong quẻ này |
Sáu hào động của quẻ Địa Sơn Khiêm: sáu cách lùi để tiến
Khiêm có sáu hào, mỗi hào động ra một Biến tượng khác, từ HẠI ĐAU đến NGƯNG NGHỈ. Sách không ghi lời hào riêng, nên thầy luận theo Chánh và Biến từ CÁO THOÁI.
| Hào động | Biến tượng | Danh tượng biến | Đọc nhanh (khởi → kết) |
|---|---|---|---|
| Hào 1 | Địa Hỏa Minh Sảng | HẠI ĐAU | Lùi → đừng giấu đau |
| Hào 2 | Địa Phong Thăng | TIẾN THỦ | Lùi → tiến bậc |
| Hào 3 | Thuần Khôn | NHU THUẬN | Lùi → nhu thuận |
| Hào 4 | Lôi Sơn Tiểu Quá | BẤT TÚC | Lùi → bất túc |
| Hào 5 | Thủy Sơn Kiển | TRỞ NGẠI | Lùi → gặp trở ngại |
| Hào 6 | Thuần Cấn | NGƯNG NGHỈ | Lùi → ngưng nghỉ |
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 1
Đổi vạch hào 1 (từ đứt sang liền), hạ quái Cấn hóa Ly và ra Địa Hỏa Minh Sảng, mang Danh tượng HẠI ĐAU. Đọc liền từ CÁO THOÁI sang HẠI ĐAU: lùi mà giấu nỗi đau thì đau thêm.
Việc nên làm: nói với một người tin cậy về điều làm bạn tổn thương.
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 2
Hào 2 nằm ở hạ quái Cấn, vạch đứt đổi thành liền, nên hạ quái thành Tốn. Biến tượng là Địa Phong Thăng (TIẾN THỦ). Đọc liền từ CÁO THOÁI sang TIẾN THỦ: lùi đúng lúc, rồi tiến lên từng bậc.
Việc nên làm: đặt một bậc thang nhỏ cho tuần tới và đi từng bậc.
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 3
Hào 3 thuộc hạ quái: Cấn đổi vạch hóa Khôn, và quẻ trở thành Thuần Khôn, Danh tượng NHU THUẬN. Đọc liền từ CÁO THOÁI sang NHU THUẬN: nhún nhường đến chỗ nhu thuận, mềm mà chắc.
Việc nên làm: thử nghe trước khi nói trong ba cuộc trò chuyện.
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 4
Đổi vạch hào 4 (từ đứt sang liền), thượng quái Khôn hóa Chấn và ra Lôi Sơn Tiểu Quá, mang Danh tượng BẤT TÚC. Đọc liền từ CÁO THOÁI sang BẤT TÚC: lùi quá thì thành không đủ, cần bồi thêm.
Việc nên làm: bổ sung điều còn thiếu như kỹ năng, nghỉ ngơi, người giúp.
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 5
Hào 5 nằm ở thượng quái Khôn, vạch đứt đổi thành liền, nên thượng quái thành Khảm. Biến tượng là Thủy Sơn Kiển (TRỞ NGẠI). Đọc liền từ CÁO THOÁI sang TRỞ NGẠI: lùi mà gặp trở ngại cần chọn lối khác.
Việc nên làm: tìm một đường vòng thay vì đứng đợi.
Quẻ Địa Sơn Khiêm động hào 6
Hào 6 thuộc thượng quái: Khôn đổi vạch hóa Cấn, và quẻ trở thành Thuần Cấn, Danh tượng NGƯNG NGHỈ. Đọc liền từ CÁO THOÁI sang NGƯNG NGHỈ: lùi đến chỗ ngưng nghỉ, cần dừng thật.
Việc nên làm: cho mình một ngày nghỉ trọn, không việc, không xét lại.
Quẻ đối: Địa Sơn Khiêm và Lôi Địa Dự, khiêm tốn hay nhảy múa?
Cặp quẻ đối giúp quyết điều hoài nghi. Khiêm đối với Lôi Địa Dự (THUẬN ĐỘNG): một bên ủ rũ khiêm tốn cáo thoái, một bên nhảy múa nổ vang.
| Địa Sơn Khiêm (CÁO THOÁI) | Lôi Địa Dự (THUẬN ĐỘNG) |
|---|---|
| Ủ Rũ | Nhảy Múa |
| Héo Úa | Nẩy Mầm |
| Khiêm Tốn | Tự Đại |
| Cáo Thoái | Tại Vị |
| Bặt Tiếng | Nổ Vang |
| Bỏ Ngõ | Canh Chừng |
| Ẩn Tàng | Phát Hiện |
Bảng cho thấy Khiêm Tốn đứng cạnh Tự Đại, Cáo Thoái cạnh Tại Vị, Bặt Tiếng cạnh Nổ Vang. Khi bạn phân vân nên lên tiếng hay nên giữ yên, hãy hỏi việc này cần bạn xuất hiện hay cần bạn quan sát thêm.
Việc làm được ngay khi gieo Địa Sơn Khiêm
- Hỏi một câu thay vì nêu một ý, trong cuộc họp hoặc cuộc trò chuyện gần nhất.
- Ghi ba việc đã làm được trong tuần và chia sẻ một việc với người đáng tin.
- Dành một khoảng lui vào trong: nửa ngày không điện thoại để nạp lại.
- Ghi sổ chiêm nghiệm ngày giờ gieo Khiêm, điều bạn đã lùi lại và điều tiến lên sau đó.
Hỏi & đáp thường gặp về Địa Sơn Khiêm
Địa Sơn Khiêm là quẻ gì trong Dịch Lý Việt Nam?
Là quẻ Khôn (Địa) trên Cấn (Sơn), chữ chủ Thoái dã, Danh tượng CÁO THOÁI, ý tượng khiêm tốn, nhún nhường, khiêm từ, cáo thoái, từ giã, lui vào trong, giữ gìn.
Cáo thoái trong quẻ Khiêm có nghĩa là bỏ cuộc không?
Không. Cáo thoái là lùi một bước để giữ sức và quan sát. Khi đã sẵn sàng, bạn có thể tiến lên bằng đường khác.
Gặp Địa Sơn Khiêm nên làm gì?
Quan sát, hỏi nhiều, nhường chuyện nhỏ, nói rõ chuyện cần, và cho mình khoảng nghỉ để nạp lại.
Quẻ đối của Địa Sơn Khiêm là gì?
Là Lôi Địa Dự (THUẬN ĐỘNG). Cặp này giúp quyết giữa giữ yên quan sát và lên tiếng hành động.
Khiêm động hào nào thì biến thành quẻ nào?
Hào 1 thành Địa Hỏa Minh Sảng, hào 2 thành Địa Phong Thăng, hào 3 thành Thuần Khôn, hào 4 thành Lôi Sơn Tiểu Quá, hào 5 thành Thủy Sơn Kiển, hào 6 thành Thuần Cấn.
Bạn đang cân nhắc lùi một bước ở việc nào? Nhắn cho team Niệm Lành, mình cùng đọc quẻ.
Gửi Một Niệm Lành — Tâm An — Vạn Sự An
Niệm Lành cung cấp các giải pháp ứng dụng Phong thủy, Tử vi và Huyền học phương Đông nhằm mục đích chữa lành, tịnh tiến và khơi thông dòng chảy năng lượng trong đời sống.

