☰ Nội dung chính
- Bát quái là gì? Tám tượng đơn ba vạch
- Bát quái là gì khi đặt cạnh nhau? Bảng tám tượng đơn
- Ba cách nhìn một tượng đơn để không học vẹt
- Khẩu quyết nhớ hình vạch của bát quái
- Từ tám tượng đơn đến 64 quẻ: tám nhân tám
- Bát quái trong Dịch Lý Việt Nam khác bát trạch phong thủy chỗ nào?
- Học bát quái bắt đầu từ đâu?
- Hỏi & đáp thường gặp về bát quái
☯ Nắm nhanh trong 15 giây
- Bát quái là tám tượng đơn ba vạch; vạch liền là dương, vạch đứt là âm, ghép ba vạch thành một tượng.
- Mỗi tượng có một Danh tượng riêng, thí dụ Kiền là CƯƠNG KIỆN, Khôn là NHU THUẬN.
- Tám nhân tám là 64 quẻ kép, và đó là lý do bài này đứng trước mọi bài hồ sơ quẻ.
Bát quái là gì? Tám tượng đơn ba vạch
Hãy tưởng tượng một bảng chữ cái chỉ có tám chữ. Mỗi chữ gồm ba nét, mỗi nét hoặc liền hoặc đứt, và đó chính là bát quái. Sách Việt Dịch Chánh Tông gọi mỗi chữ là một tượng đơn, còn từ ghép hai chữ lại là tượng kép hay quẻ kép.
Vạch liền biểu thị dương, vạch đứt biểu thị âm. Ba vạch có tám cách xếp khác nhau, vì mỗi vạch có hai lựa chọn: hai nhân hai nhân hai bằng tám. Tám cách ấy chính là bát quái, không thiếu mà cũng không thừa.
Điều đáng nói là Dịch Lý Việt Nam không coi tám tượng này là tám vị thần hay tám số phận. Chúng là tám cách gọi tên trạng thái: mạnh, vui, sáng, động, thuận nhập, hiểm, dừng, mềm. Gọi được tên thì đọc được việc.
Bát quái là gì khi đặt cạnh nhau? Bảng tám tượng đơn
Bảng dưới đây ghép đủ dữ kiện của sách cho từng tượng: số lý, tượng thiên nhiên, hình vạch, khẩu quyết, chữ chủ, Danh tượng và chuỗi ý tượng. Bạn không cần thuộc, chỉ cần có sẵn để tra.
| Số lý | Tượng | Hình vạch | Danh tượng | Chữ chủ | Ý tượng chính |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kiền (Thiên) | ☰ ba vạch liền | CƯƠNG KIỆN | Kiện dã | mạnh mẽ, mạnh tiến, cứng mạnh, khỏe mạnh, khô, lớn, cao |
| 2 | Đoài (Trạch) | ☱ hai vạch liền, vạch trên cùng đứt | HIỆN ĐẸP | Duyệt dã | vui lòng, đẹp đẽ, ưa thích, khuyết mẻ, nói năng |
| 3 | Ly (Hỏa) | ☲ vạch giữa đứt | SÁNG CHÓI | Lệ dã | sáng sủa, tỏa ra, bám vào, phụ vào, trưng bày, phô trương, trống trơn, không yên |
| 4 | Chấn (Lôi) | ☳ một vạch liền nằm dưới, hai vạch đứt phía trên | ĐỘNG DỤNG | Động dã | rung động, khởi lên, sợ hãi, phấn phát, nổ vang, chấn động, chấn kinh |
| 5 | Tốn (Phong) | ☴ vạch dưới cùng đứt | THUẬN NHẬP | Thuận dã | thuận theo ý trên, theo lên theo xuống, theo tới theo lui, có sự giấu diếm ở trong |
| 6 | Khảm (Thủy) | ☵ vạch giữa liền | HÃM HIỂM | Hãm dã | hãm vào trong, bắt buộc, xuyên sâu vào trong, hố sâu, trắc trở, hiểm hóc, gập ghềnh |
| 7 | Cấn (Sơn) | ☶ một vạch liền nằm trên, hai vạch đứt phía dưới | NGƯNG NGHỈ | Chỉ dã | ngăn giữ, ở, thôi, ngừng lại, đậy lại, để dành, ngăn cấm, vừa đúng chỗ |
| 8 hay 0 | Khôn (Địa) | ☷ sáu đoạn đứt | NHU THUẬN | Thuận dã | mềm mỏng, thuận tòng, hòa theo lẽ, chịu lấy, tuân theo mà được lợi, thấp, nhỏ, tối |
Cột Ý tượng chính cho thấy mỗi tượng mang nhiều lớp nghĩa. Kiền vừa mạnh vừa khô, vừa lớn vừa cao; Ly vừa sáng sủa vừa không yên. Nghĩa nào hiện ra còn tùy việc bạn hỏi.

Ba cách nhìn một tượng đơn để không học vẹt
Thay vì học thuộc tám cái tên, bạn có thể nhìn mỗi tượng bằng ba lớp. Mỗi lớp trả lời một câu hỏi đơn giản.
- Lớp hình: vạch nào liền, vạch nào đứt? Lớp này giúp gọi đúng tên khi nhìn quẻ.
- Lớp tượng thiên nhiên: Thiên, Trạch, Hỏa, Lôi, Phong, Thủy, Sơn, Địa. Lớp này cho bạn hình ảnh để tưởng tượng, như sấm, gió, nước, núi.
- Lớp trạng thái: Danh tượng và chuỗi ý tượng, như CƯƠNG KIỆN hay HÃM HIỂM. Lớp này là lớp bạn dùng để đọc việc trong đời sống.
Học theo thứ tự hình, tượng, trạng thái sẽ thấy tám tượng liền mạch hơn. Sau vài ngày, nhìn một hình vạch bạn đã tự nghĩ ra sấm hay núi, rồi nghĩ ra trạng thái mà không phải tra bảng.
Khẩu quyết nhớ hình vạch của bát quái
Nhìn hình vạch mà gọi đúng tên là kỹ năng đầu tiên khi học quẻ. Người học Dịch có tám câu khẩu quyết ngắn, mỗi câu gợi đúng một hình.
| Khẩu quyết | Nghĩa của câu | Hình vạch từ dưới lên |
|---|---|---|
| Càn tam liên | Kiền ba vạch liền | ☰ ba vạch liền |
| Đoài thượng khuyết | Đoài khuyết ở trên | ☱ hai vạch liền, vạch trên cùng đứt |
| Ly trung hư | Ly rỗng ở giữa | ☲ vạch giữa đứt |
| Chấn ngưỡng vu | Chấn như chiếc vu ngửa | ☳ một vạch liền nằm dưới, hai vạch đứt phía trên |
| Tốn hạ đoạn | Tốn đứt ở dưới | ☴ vạch dưới cùng đứt |
| Khảm trung mãn | Khảm đầy ở giữa | ☵ vạch giữa liền |
| Cấn phúc uyển | Cấn như chiếc bát úp | ☶ một vạch liền nằm trên, hai vạch đứt phía dưới |
| Khôn lục đoạn | Khôn sáu đoạn | ☷ sáu đoạn đứt |
Mẹo nhớ: tách tám tượng thành hai nhóm. Kiền và Khôn nằm hai đầu, toàn liền hoặc toàn đứt. Sáu tượng còn lại có đúng một hoặc hai vạch liền, và chỉ cần nhìn vị trí của vạch lẻ là gọi được tên.
Từ tám tượng đơn đến 64 quẻ: tám nhân tám
Lấy một tượng đơn làm thượng quái đặt ở trên, một tượng đơn làm hạ quái đặt ở dưới, ta được một quẻ kép sáu vạch. Mỗi bên có tám lựa chọn, nên có tám nhân tám bằng sáu mươi bốn quẻ.
| Thượng quái | Hạ quái | Quẻ kép | Danh tượng |
|---|---|---|---|
| Kiền (Thiên) | Kiền (Thiên) | Thuần Kiền | CHÍNH YẾU |
| Tốn (Phong) | Kiền (Thiên) | Phong Thiên Tiểu Súc | DỊ ĐỒNG |
| Khôn (Địa) | Kiền (Thiên) | Địa Thiên Thái | ĐIỀU HÒA |
| Kiền (Thiên) | Khôn (Địa) | Thiên Địa Bĩ | GIÁN CÁCH |
Bảng mượn bốn quẻ làm ví dụ. Hai quẻ cuối dùng chung hai tượng Kiền và Khôn nhưng đổi chỗ: đất ở trên trời ở dưới cho ra ĐIỀU HÒA, trời ở trên đất ở dưới cho ra GIÁN CÁCH. Vị trí của tượng quan trọng ngang với bản thân tượng.
Mỗi quẻ kép được sách đặt cho một chữ chủ, một Danh tượng bốn chữ hoặc ngắn hơn, cùng chuỗi ý nghĩa. Toàn bộ 64 mục này nằm ở bài trụ của chuỗi, mình sẽ dẫn bạn tới đó khi bài ấy lên.
Bát quái trong Dịch Lý Việt Nam khác bát trạch phong thủy chỗ nào?
Nhiều bạn nghe tên Kiền, Khôn, Khảm, Ly là nghĩ ngay tới cung mệnh. Thực ra cùng một bộ tám tượng được dùng hai cách. Bát trạch dùng tám tượng như tám cung để chia người và hướng nhà theo năm sinh, giới tính.
Dịch Lý Việt Nam dùng tám tượng như tám chữ trong lời của quẻ. Không có chuyện bạn thuộc Kiền hay thuộc Khôn; giờ bạn hỏi việc rơi vào tượng nào thì tượng ấy lên tiếng. Nếu quan tâm cung mệnh, trang cung phi bát trạch và phong thủy bát trạch là nơi nên đọc.
🕯️ Đừng lẫn hai lớp
Gieo được quẻ có Khảm không có nghĩa nhà bạn hợp hay kỵ hướng Bắc. Trộn hai lớp này là chỗ nhiều người lo lắng vô cớ.
🌿 Hướng chuyển hóa
Mỗi lần thấy tên một tượng, hỏi mình một câu: đang đọc quẻ việc, hay đang tra cung mệnh? Biết rõ lớp nào thì chữ mới có nghĩa đúng.
Học bát quái bắt đầu từ đâu?
- Tập gọi tên bằng khẩu quyết: mỗi ngày nhìn một hình vạch và đọc to câu khẩu quyết của nó, trong vài phút.
- Chọn một tượng để theo dõi một tuần: ghi lại những lúc thấy hình ảnh của tượng ấy ngoài đời, như người mạnh mẽ cho Kiền, nụ cười cho Đoài.
- Đọc một bài tượng đơn: mỗi tượng có một bài riêng trong chuỗi, kể kỹ Danh tượng và 15 quẻ kép liên quan.
- Ghi sổ chiêm nghiệm: mỗi lần gieo quẻ, ghi hai tượng ở trên và dưới, rồi so với điều xảy ra.
Bài tượng Kiền mở đầu chuỗi tượng đơn tại quẻ Càn trong bát quái, bài tượng Khôn khép lại ở quẻ Khôn trong bát quái.
Bạn đang tập đọc quẻ và thấy rối ở tượng nào? Gửi cho mình tượng ấy cùng chuyện bạn đang hỏi, team sẽ cùng nhìn xem tượng đó nói gì.
Hỏi & đáp thường gặp về bát quái
Bát quái là gì?
Là tám tượng đơn, mỗi tượng gồm ba vạch liền hoặc đứt: Kiền, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn. Ghép hai tượng đơn lại thành một quẻ kép, và 8 nhân 8 cho ra 64 quẻ.
Bát quái gồm những quẻ nào, thứ tự ra sao?
Theo số lý của Việt Dịch Chánh Tông: 1 Kiền, 2 Đoài, 3 Ly, 4 Chấn, 5 Tốn, 6 Khảm, 7 Cấn, 8 hay 0 Khôn. Thứ tự này dùng khi lập quẻ bằng phép chia dư.
Bát quái Dịch Lý Việt Nam có khác bát quái phong thủy không?
Tám tượng thì giống nhau về tên và hình vạch. Khác ở cách dùng: bát trạch phong thủy dùng tám cung theo năm sinh và hướng nhà, còn Dịch Lý Việt Nam dùng tám tượng như tám chữ cái để đọc quẻ của một giờ, một việc.
Làm sao nhớ nhanh hình vạch của tám quẻ?
Dùng khẩu quyết: Càn tam liên, Khôn lục đoạn, Chấn ngưỡng vu, Cấn phúc uyển, Khảm trung mãn, Ly trung hư, Đoài thượng khuyết, Tốn hạ đoạn. Mỗi câu gợi đúng một hình vạch.
Chuỗi Dịch Lý Việt Nam mở lần lượt 8 tượng đơn rồi 64 quẻ. Bạn muốn đọc tượng nào trước? Nhắn cho team để mình ưu tiên.
Gửi Một Niệm Lành — Tâm An — Vạn Sự An
Niệm Lành cung cấp các giải pháp ứng dụng Phong thủy, Tử vi và Huyền học phương Đông nhằm mục đích chữa lành, tịnh tiến và khơi thông dòng chảy năng lượng trong đời sống.


Pingback: Cách Lập Quẻ Dịch Lý Theo Năm Tháng Ngày Giờ