☰ Nội dung chính
- Cách lập quẻ Dịch Lý: công thức của sách
- Đổi năm và giờ thành số: bảng mười hai chi
- Tám bước trong cách lập quẻ Dịch Lý, theo thứ tự
- Bảng tra nhanh: số dư ra tượng nào
- Nên lập quẻ vào lúc nào, hỏi gì?
- Ví dụ 1: năm Ngọ, tháng 10, ngày 20, giờ Dậu
- Ví dụ 2: một quẻ lấy đúng giờ Tý
- Từ quẻ lập được đến Hộ tượng và Biến tượng
- Những lỗi hay gặp khi lập quẻ
- Hỏi & đáp thường gặp khi lập quẻ
☯ Nắm nhanh trong 15 giây
- Thượng quái lấy từ tổng năm, tháng, ngày chia 8; hạ quái lấy từ tổng ấy cộng số giờ rồi chia 8.
- Hào động lấy từ tổng năm, tháng, ngày, giờ chia 6; dư 0 đọc là hào 6.
- Giờ Tý chạy từ 23 giờ đến 1 giờ; đây là chỗ dễ sai nhất khi tính tay.
Cách lập quẻ Dịch Lý: công thức của sách
Sách Việt Dịch Chánh Tông gọi phép này là Động Tĩnh Công Thức Toán Pháp. Tên nghe nặng nhưng thực chất là hai phép cộng và ba phép chia dư, ai biết tính tiểu học đều làm được.
| Muốn có | Cách tính | Chia cho |
|---|---|---|
| Thượng quái | Số năm + tháng + ngày | 8, lấy dư (dư 0 là Khôn) |
| Hạ quái | Số năm + tháng + ngày + giờ | 8, lấy dư (dư 0 là Khôn) |
| Hào động | Số năm + tháng + ngày + giờ | 6, lấy dư (dư 0 là hào 6) |
Lưu ý hai điều. Một, số năm và số giờ không phải số dương lịch mà là số thứ tự của chi. Hai, tổng để chia hạ quái và hào động là cùng một tổng, chỉ khác phép chia.
Đổi năm và giờ thành số: bảng mười hai chi
Chi của năm và chi của giờ đều đánh số từ Tý đến Hợi. Bảng dưới đây gộp cả hai để bạn tra, kèm vài năm gần đây.
| Chi | Số | Giờ tương ứng | Năm gần đây |
|---|---|---|---|
| Tý | 1 | 23 giờ – 1 giờ | 2020 |
| Sửu | 2 | 1 giờ – 3 giờ | 2021 |
| Dần | 3 | 3 giờ – 5 giờ | 2022 |
| Mão | 4 | 5 giờ – 7 giờ | 2023 |
| Thìn | 5 | 7 giờ – 9 giờ | 2024 |
| Tỵ | 6 | 9 giờ – 11 giờ | 2025 |
| Ngọ | 7 | 11 giờ – 13 giờ | 2026 |
| Mùi | 8 | 13 giờ – 15 giờ | 2027 |
| Thân | 9 | 15 giờ – 17 giờ | 2028 |
| Dậu | 10 | 17 giờ – 19 giờ | 2029 |
| Tuất | 11 | 19 giờ – 21 giờ | 2030 |
| Hợi | 12 | 21 giờ – 23 giờ | 2031 |
Cột năm chỉ để dễ hình dung: năm dương lịch trừ 4, chia 12 lấy dư, dư 0 là Tý, dư 1 là Sửu và cứ thế. Tuy vậy, trước Tết âm lịch của năm mới, bạn vẫn dùng chi của năm cũ.

Tám bước trong cách lập quẻ Dịch Lý, theo thứ tự
- Nêu việc hỏi bằng một câu, viết ra giấy hoặc ghi chú trên điện thoại.
- Đổi ngày giờ sang âm lịch: tra tháng, ngày âm, chi của năm và chi của giờ.
- Lấy số chi của năm theo bảng trên (Tý 1 đến Hợi 12).
- Cộng với số tháng và số ngày âm để có tổng thứ nhất.
- Chia tổng thứ nhất cho 8: dư là số lý của thượng quái, dư 0 là Khôn.
- Cộng thêm số chi của giờ để có tổng thứ hai, chia cho 8: dư là số lý của hạ quái.
- Chia tổng thứ hai cho 6: dư là hào động, dư 0 là hào 6.
- Tra quẻ, tính Hộ tượng và Biến tượng, rồi đọc theo bài hồ sơ quẻ.
Số lý của tám tượng là 1 Kiền, 2 Đoài, 3 Ly, 4 Chấn, 5 Tốn, 6 Khảm, 7 Cấn, 8 hay 0 Khôn. Bạn có thể xem lại bảng này ở bài bát quái là gì.
Bảng tra nhanh: số dư ra tượng nào
Sau phép chia 8, bạn chỉ cần một bảng nhỏ để biết dư mấy là tượng nào. Dư 0 là Khôn, các số còn lại theo thứ tự số lý.
| Số dư | Tượng | Danh tượng |
|---|---|---|
| 1 | Kiền (Thiên) | CƯƠNG KIỆN |
| 2 | Đoài (Trạch) | HIỆN ĐẸP |
| 3 | Ly (Hỏa) | SÁNG CHÓI |
| 4 | Chấn (Lôi) | ĐỘNG DỤNG |
| 5 | Tốn (Phong) | THUẬN NHẬP |
| 6 | Khảm (Thủy) | HÃM HIỂM |
| 7 | Cấn (Sơn) | NGƯNG NGHỈ |
| 0 (hay 8) | Khôn (Địa) | NHU THUẬN |
Với hào động, bảng còn đơn giản hơn: dư 1 đến 5 là hào 1 đến 5, dư 0 là hào 6. Hào 1, 2, 3 nằm ở hạ quái, hào 4, 5, 6 nằm ở thượng quái.
Nên lập quẻ vào lúc nào, hỏi gì?
Sách dạy lập quẻ khi có một việc thật đang cần soi, như đi hay ở, nhanh hay chậm, hẹn gặp hay thôi. Quẻ càng hợp khi câu hỏi có hai phía rõ ràng, vì Dịch Lý Việt Nam đọc quẻ bằng cách đặt việc cần quyết thành một cặp đối đãi.
Bạn lập quẻ ngay lúc câu hỏi nảy ra trong lòng, không đợi giờ đẹp. Giờ lúc bạn hỏi chính là giờ của câu hỏi. Chọn giờ để ra quẻ ưng ý chỉ làm quẻ mất nghĩa.
Câu hỏi nên cụ thể và là việc của chính bạn. Những chuyện như bệnh tình, kiện tụng hay khoản tiền lớn, quẻ chỉ giúp bình tâm, còn quyết định cần người có chuyên môn.
Ví dụ 1: năm Ngọ, tháng 10, ngày 20, giờ Dậu
Đây là ví dụ minh họa với ngày giờ giả định. Năm Ngọ là 7, cộng tháng 10 và ngày 20 được 37. Chia 8: 37 = 4 × 8 + 5, dư 5, đó là thượng quái Tốn.
Giờ Dậu là 10, cộng vào được 47. Chia 8: 47 = 5 × 8 + 7, dư 7, đó là hạ quái Cấn. Vậy Chánh tượng là Phong Sơn Tiệm mang Danh tượng TUẦN TỰ.
Chia 47 cho 6: 47 = 7 × 6 + 5, dư 5, nên hào 5 động. Hào 5 thuộc thượng quái, đổi vạch của Tốn thì thượng quái thành Cấn, được Biến tượng Thuần Cấn (NGƯNG NGHỈ).
| Tượng | Quẻ | Danh tượng |
|---|---|---|
| Chánh (khởi) | Phong Sơn Tiệm | TUẦN TỰ |
| Hộ (trung) | Hỏa Thủy Vị Tế | THẤT CÁCH |
| Biến (kết, hào 5 động) | Thuần Cấn | NGƯNG NGHỈ |
Đọc liền: TUẦN TỰ, giữa chừng gặp THẤT CÁCH, kết ở NGƯNG NGHỈ. Cách đọc ba tượng được giải kỹ ở bài Chánh tượng, Hộ tượng, Biến tượng.
Ví dụ 2: một quẻ lấy đúng giờ Tý
Ví dụ này dành cho giờ dễ sai nhất. Năm Ngọ 7, tháng 9, ngày 21 cho tổng 37, chia 8 dư 5 nên thượng quái là Tốn. Giờ Tý là 1, tổng thứ hai là 38, chia 8 dư 6 nên hạ quái là Khảm.
Chánh tượng là Phong Thủy Hoán (LY TÁN). Chia 38 cho 6 dư 2, nên hào 2 động. Hào 2 thuộc hạ quái, đổi vạch thì hạ quái Khảm thành Khôn, được Biến tượng Phong Địa Quan (QUAN SÁT); Hộ tượng là Sơn Lôi Di (DUNG DƯỠNG).
🕯️ Giờ Tý và ngày
Nếu bạn lấy quẻ lúc 23 giờ 30 thì giờ đã là Tý, nhưng ngày trên lịch tường vẫn chưa sang. Chỉ cần lệch một ngày, tổng đã khác và cả ba quẻ khác theo.
🌿 Hướng chuyển hóa
Gặp khung 23 giờ đến 24 giờ, hãy đối chiếu cách công cụ tính ngày, rồi ghi rõ vào sổ rằng quẻ này lấy ở giờ Tý.
Từ quẻ lập được đến Hộ tượng và Biến tượng
Có Chánh tượng rồi, hai quẻ còn lại tính như sau. Hộ tượng lấy từ vạch giữa: hào 3, 4, 5 làm thượng quái mới, hào 2, 3, 4 làm hạ quái mới. Biến tượng lấy bằng cách đổi vạch của hào động từ liền sang đứt hoặc ngược lại.
| Muốn có | Lấy các hào | Ghi chú |
|---|---|---|
| Thượng quái của Hộ tượng | Hào 3, 4, 5 | Đếm từ dưới lên |
| Hạ quái của Hộ tượng | Hào 2, 3, 4 | Hai quái dùng chung hào 3 và 4 |
| Biến tượng | Đổi vạch ở hào động | Chỉ một hào đổi |
Mình khuyên bạn thử tính tay năm sáu lần. Sau đó dùng công cụ để kiểm tra, vì cái hiểu từ việc tự tính sẽ giúp bạn đọc quẻ chắc hơn.
Những lỗi hay gặp khi lập quẻ
🕯️ Ba lỗi thường thấy
Một là dùng số dương lịch thay cho số chi của năm. Hai là quên rằng dư 0 vẫn là một quẻ: Khôn ở phép chia 8 và hào 6 ở phép chia 6. Ba là đếm hào theo chiều trên xuống thay vì dưới lên.
🌿 Hướng chuyển hóa
Trước khi đọc, soát nhanh ba điều: số năm theo chi, dư 0 đã đổi đúng, hào đếm từ dưới. Soát xong mới tra quẻ.
Một lỗi tinh tế hơn là lấy quẻ nhiều lần cho cùng một việc để tìm kết quả ưng ý. Làm vậy là đi ngược tinh thần chiêm nghiệm: mỗi việc, mỗi thời điểm lấy một quẻ và ghi lại.
Bạn vừa tính tay và ra một quẻ muốn kiểm tra? Gửi cho mình ngày giờ âm lịch và con số bạn tính, team sẽ cùng soát lại từng bước.
Hỏi & đáp thường gặp khi lập quẻ
Lập quẻ Dịch Lý cần những dữ kiện gì?
Cần năm âm lịch (tính theo chi), tháng âm, ngày âm và giờ (tính theo chi). Từ bốn số đó, phép chia 8 cho thượng quái và hạ quái, phép chia 6 cho hào động.
Năm tháng ngày giờ lấy theo dương hay âm lịch?
Theo âm lịch. Năm lấy số của chi năm, tháng và ngày lấy số tháng, số ngày âm, giờ lấy số của chi giờ.
Chia hết thì lấy quẻ nào?
Dư 0 khi chia 8 đọc là Khôn, số lý 8. Dư 0 khi chia 6 đọc là hào 6.
Có thể lập quẻ mà không cần tính tay không?
Có. Bạn dùng Lịch Dịch Lý trên Niệm Lành để có quẻ nhanh. Tuy vậy, tính tay một vài lần giúp hiểu quẻ từ đâu ra.
Sau khi lập quẻ, bạn sẽ muốn đọc Chánh, Hộ, Biến thành một câu chuyện. Nhắn cho team nếu cần đồng hành.
Gửi Một Niệm Lành — Tâm An — Vạn Sự An
Niệm Lành cung cấp các giải pháp ứng dụng Phong thủy, Tử vi và Huyền học phương Đông nhằm mục đích chữa lành, tịnh tiến và khơi thông dòng chảy năng lượng trong đời sống.


Pingback: Chánh Tượng Hộ Tượng Biến Tượng | Đọc Quẻ Khởi Trung Kết
Pingback: Lịch Dịch Lý Là Gì | Xem Quẻ Theo Giờ Âm Lịch