✦ Thẻ nhận diện quẻ Thiên Sơn Độn
| Tên theo Dịch Lý Việt Nam | Thiên Sơn Độn |
| Thượng quái – Hạ quái | Kiền (Thiên, số lý 1, CƯƠNG KIỆN) trên Cấn (Sơn, số lý 7, NGƯNG NGHỈ) |
| Chữ chủ | Thoái dã |
| Danh tượng | ẨN TRÁ |
| Ý tượng | Lui, ẩn khuất, tránh đời, lừa dối, trá hình, có ý trốn tránh, trốn cái mặt đưa thấy cái lưng |
| Tượng | Báo ẩn nam sơn: con báo ẩn ở núi nam — con báo ẩn ở núi nam, lui để giữ sức |
| Hộ tượng | Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ) |
| Quẻ đối | Lôi Thiên Đại Tráng (TỰ CƯỜNG) |
☰ Nội dung chính
- Con báo lui về núi nam: ý tượng và Danh tượng của quẻ Thiên Sơn Độn
- Bốn chiều sinh khắc của Thiên Sơn Độn: lui vì ai, giấu vì ai?
- Thiên Sơn Độn trong đời sống: công việc, quan hệ, tiền bạc, nghỉ ngơi
- Thiên Sơn Độn làm Chánh, Hộ hay Biến tượng
- Sáu hào động của quẻ Thiên Sơn Độn: sáu cách lui
- Quẻ đối: Thiên Sơn Độn và Lôi Thiên Đại Tráng, ẩn hay ra mặt?
- Việc làm được ngay khi gieo Thiên Sơn Độn
- Hỏi & đáp thường gặp về Thiên Sơn Độn
☯ Nắm nhanh trong 15 giây
- Độn là Kiền (trời) trên Cấn (núi), Danh tượng ẨN TRÁ: lui, ẩn khuất, tránh đời, có ý trốn tránh.
- Núi dưới trời như người lùi vào bóng núi. Quẻ nói về lúc nên lui, nên giấu bớt, nên chờ.
- Hộ tượng là Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ), quẻ đối là Lôi Thiên Đại Tráng (TỰ CƯỜNG).
Con báo lui về núi nam: ý tượng và Danh tượng của quẻ Thiên Sơn Độn
Thầy xin kể câu tượng của quẻ trước. Sách ghi báo ẩn nam sơn: con báo ẩn ở núi nam. Báo là loài mạnh, nhưng khi sương mù nó vẫn lui vào rừng, đợi ngày rõ để ra.
Sách gọi quẻ này là Thiên Sơn Độn, chữ chủ Thoái dã, Danh tượng ẨN TRÁ. Thượng quái là Kiền (Thiên), hạ quái là Cấn (Sơn). Núi đứng dưới trời, đỉnh còn cao hơn nhưng chân núi thì dừng lại, nên ý tượng là lui về.
Báo ẩn nam sơn: con báo ẩn ở núi nam
— Câu tượng quẻ Thiên Sơn Độn · Việt Dịch Chánh Tông
Chuỗi ý nghĩa của sách là lui, ẩn khuất, tránh đời, lừa dối, trá hình, có ý trốn tránh, trốn cái mặt đưa thấy cái lưng. Mặt chữ có vẻ nặng, nhưng thầy đọc theo mạch của câu tượng: ẩn có chủ ý để giữ sức, và chữ trá nhắc ta cẩn thận khi che giấu điều gì.
Bốn chiều sinh khắc của Thiên Sơn Độn: lui vì ai, giấu vì ai?
Sách nhắc một câu quen: dịch tượng chẳng xấu cũng chẳng tốt. Vậy nên với Độn, chuyện chính là bạn đứng ở chiều nào: bị buộc ẩn, được ẩn, che giấu giúp ai đó, hay ẩn trốn ai đó.
| Chiều | Theo sách | Tình huống đời thật |
|---|---|---|
| Ta tĩnh — Ta bị | Ta bị ẩn trốn | Bạn bị đẩy vào thế phải lui: mất vị trí, không còn được lắng nghe, phải rút khỏi cuộc chơi. |
| Ta tĩnh — Ta được | Ta được ẩn trốn | Bạn được phép lui đúng lúc: được rời cuộc họp không cần có mặt, được nghỉ khỏi việc đang quá tải. |
| Ta động — Ta cho | Ta che giấu cho kẻ khác | Bạn che giấu cho kẻ khác: giữ bí mật được nhờ giữ, bảo vệ người khác khỏi sự chú ý không cần thiết. |
| Ta động — Ta khắc | Ta ẩn trốn kẻ khác | Bạn ẩn trốn kẻ khác: né tránh cuộc nói chuyện cần nói, không trả lời tin nhắn, giấu điều người ta cần biết. |
Hãy hỏi mình đang lui vì bị đẩy, vì chọn, vì bảo vệ người khác hay vì né. Chỉ có chiều cuối mới cần xem lại.

Thiên Sơn Độn trong đời sống: công việc, quan hệ, tiền bạc, nghỉ ngơi
Bốn nơi mà việc lui hay xuất hiện. Thầy gợi ý cách lui có chủ ý ở từng nơi.
Công việc: lui khỏi cuộc tranh giành
Khi môi trường quá ồn ào, ẨN TRÁ khuyên bạn bớt tham gia các cuộc tranh cãi không phải việc của mình. Giữ sức cho điều thật sự quan trọng.
Lui mà vẫn làm tốt phần việc của mình là cách giữ vị trí lâu bền.
Quan hệ: giữ khoảng cách vừa đủ
Với người làm bạn mệt, quẻ cho phép bạn giữ khoảng cách lịch sự. Không cần cắt đứt, chỉ cần thưa gặp lại.
Nói một lời nhẹ như dạo này mình hơi bận, hẹn bạn sau là đủ.
🕯️ Khi lui thành né tránh
Chuỗi ý tượng có chữ lừa dối, trốn tránh. Nếu bạn lui để né một cuộc nói chuyện cần nói, vấn đề sẽ ở lại đúng chỗ cũ và còn lớn hơn.
🌿 Hướng chuyển hóa
Phân biệt lui để giữ sức với lui để né. Nếu là né, hẹn một giờ cụ thể để nói điều cần nói, rồi hãy lui.
Tiền bạc: rút bớt khi chưa rõ
Khi thị trường hoặc việc làm ăn chưa rõ, lui một phần vốn giữ cho an toàn. Không cần rút hết, chỉ cần bớt phần rủi ro.
Hỏi người có chuyên môn trước khi chuyển các khoản lớn.
Nghỉ ngơi: lui về núi của mình
Mỗi người cần một chỗ để lui vào: một góc nhà, một quán quen, một buổi sáng sớm. Hãy chọn chỗ ấy cho mình.
Ngồi yên mười lăm phút ở chỗ ấy mỗi ngày là cách nạp lại.
Bạn đang cân nhắc lui khỏi một việc hay một nơi và gieo được Độn? Gửi cho mình tình huống, team sẽ cùng bạn phân biệt lui để giữ sức và lui để né.
Thiên Sơn Độn làm Chánh, Hộ hay Biến tượng
Làm Chánh tượng, Độn là khởi cuộc bằng việc lui: việc bắt đầu từ chỗ rút bớt, ít phô.
Hộ tượng của Độn là Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ). Bên trong sự ẩn có tương ngộ, nghĩa là lúc lui có thể gặp người đúng ngay lúc không ngờ tới.
Độn ở vị trí Biến tượng là kết cuộc bằng một cuộc lui. Đọc ba tầng: khởi Thiên Sơn Độn (ẨN TRÁ), giữa Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ), kết Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ) nếu hào 2 động. Ẩn đi rồi lại gặp nhau đúng lúc.
| Vị trí | Quẻ | Danh tượng | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Chánh tượng (khởi) | Thiên Sơn Độn | ẨN TRÁ | Quẻ lập được |
| Hộ tượng (trung) | Thiên Phong Cấu | TƯƠNG NGỘ | Yếu tố ẩn bên trong quẻ này |
Sáu hào động của quẻ Thiên Sơn Độn: sáu cách lui
Sáu hào của Độn cho sáu Biến tượng, từ TÌNH BẠN cho đến CẢM THỤ. Vì sách chưa có lời giải riêng cho từng hào, thầy đọc mỗi hào như một đoạn nối từ ẨN TRÁ sang quẻ biến.
| Hào động | Biến tượng | Danh tượng biến | Đọc nhanh (khởi → kết) |
|---|---|---|---|
| Hào 1 | Thiên Hỏa Đồng Nhân | THÂN THIỆN | Lui → vẫn có bạn |
| Hào 2 | Thiên Phong Cấu | TƯƠNG NGỘ | Lui → gặp bất ngờ |
| Hào 3 | Thiên Địa Bĩ | GIÁN CÁCH | Lui → coi chừng cách xa |
| Hào 4 | Phong Sơn Tiệm | TUẦN TỰ | Lui → có thứ tự |
| Hào 5 | Hỏa Sơn Lữ | THỨ YẾU | Lui → như khách |
| Hào 6 | Trạch Sơn Hàm | THỤ CẢM | Lui → mở lòng |
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 1
Đổi vạch hào 1 (từ đứt sang liền), hạ quái Cấn hóa Ly và ra Thiên Hỏa Đồng Nhân, mang Danh tượng THÂN THIỆN. Đọc liền từ ẨN TRÁ sang THÂN THIỆN: lui mà vẫn có bạn cùng chí hướng.
Việc nên làm: giữ liên lạc với vài người thân khi bạn rút bớt.
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 2
Hào 2 nằm ở hạ quái Cấn, vạch đứt đổi thành liền, nên hạ quái thành Tốn. Biến tượng là Thiên Phong Cấu (TƯƠNG NGỘ). Đọc liền từ ẨN TRÁ sang TƯƠNG NGỘ: lui mà vô tình gặp người đúng lúc.
Việc nên làm: sẵn lòng đáp lại cuộc gặp bất ngờ.
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 3
Hào 3 thuộc hạ quái: Cấn đổi vạch hóa Khôn, và quẻ trở thành Thiên Địa Bĩ, Danh tượng GIÁN CÁCH. Đọc liền từ ẨN TRÁ sang GIÁN CÁCH: lui quá thì thành gián cách.
Việc nên làm: gửi một tin hỏi thăm trước khi xa quá lâu.
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 4
Đổi vạch hào 4 (từ liền sang đứt), thượng quái Kiền hóa Tốn và ra Phong Sơn Tiệm, mang Danh tượng TUẦN TỰ. Đọc liền từ ẨN TRÁ sang TUẦN TỰ: lui có tuần tự, từng bước một.
Việc nên làm: bàn giao việc cẩn thận trước khi rút.
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 5
Hào 5 nằm ở thượng quái Kiền, vạch liền đổi thành đứt, nên thượng quái thành Ly. Biến tượng là Hỏa Sơn Lữ (THỨ YẾU). Đọc liền từ ẨN TRÁ sang THỨ YẾU: lui đến chỗ như khách trọ, tạm bợ.
Việc nên làm: chọn chỗ nghỉ chân đàng hoàng thay vì chịu tạm.
Quẻ Thiên Sơn Độn động hào 6
Hào 6 thuộc thượng quái: Kiền đổi vạch hóa Đoài, và quẻ trở thành Trạch Sơn Hàm, Danh tượng THỤ CẢM. Đọc liền từ ẨN TRÁ sang THỤ CẢM: lui rồi lại cảm nhận và rung động với điều mới.
Việc nên làm: mở lòng đón điều mới đến sau khi nghỉ.
Quẻ đối: Thiên Sơn Độn và Lôi Thiên Đại Tráng, ẩn hay ra mặt?
Cặp quẻ đối giúp quyết điều hoài nghi. Độn đối với Lôi Thiên Đại Tráng (TỰ CƯỜNG): một bên ẩn núp, rụt rè, một bên ra mặt, chí khí.
| Thiên Sơn Độn (ẨN TRÁ) | Lôi Thiên Đại Tráng (TỰ CƯỜNG) |
|---|---|
| Ẩn Núp | Ra Mặt |
| Dẫn Hạ | Hướng Thượng |
| Rụt Rè | Chí Khí |
| Lụp Xụp | Đồ Sộ |
| Dưới Thấp | Trên Cao |
| Hưu Trí | Đương Kiêm |
| Đần Độn | Minh Mẫn |
Bảng cho thấy Ẩn Núp đứng cạnh Ra Mặt, Rụt Rè cạnh Chí Khí, Dưới Thấp cạnh Trên Cao. Khi phân vân nên lui hay nên bước ra, hãy hỏi lúc này là lúc cần chờ thế hay cần tỏ ý chí.
Việc làm được ngay khi gieo Thiên Sơn Độn
- Gọi tên việc bạn đang muốn lui khỏi và viết lý do thật trên giấy.
- Chọn một chỗ lui cho mình: một góc yên tĩnh dùng mười lăm phút mỗi ngày.
- Giữ liên lạc với một người thân khi rút bớt khỏi nhóm.
- Ghi vào sổ chiêm nghiệm việc bạn đã lui, ngày giờ gieo Độn và điều xảy ra sau đó.
Hỏi & đáp thường gặp về Thiên Sơn Độn
Thiên Sơn Độn là quẻ gì trong Dịch Lý Việt Nam?
Là quẻ Kiền (Thiên) trên Cấn (Sơn), chữ chủ Thoái dã, Danh tượng ẨN TRÁ, ý tượng lui, ẩn khuất, tránh đời, có ý trốn tránh, trốn cái mặt đưa thấy cái lưng.
Quẻ Độn có nghĩa là phải bỏ cuộc?
Không. Độn là lui có chủ ý để giữ sức. Câu tượng con báo ẩn núp nam sơn gợi lui để chờ lúc rõ.
Gặp Thiên Sơn Độn nên làm gì?
Phân biệt lui để giữ sức với lui để né, bàn giao cẩn thận và chọn cho mình một chỗ nghỉ.
Quẻ đối của Thiên Sơn Độn là gì?
Là Lôi Thiên Đại Tráng (TỰ CƯỜNG). Cặp này giúp quyết giữa lui chờ thời và bước ra thể hiện chí.
Độn động hào nào thì biến thành quẻ nào?
Hào 1 thành Thiên Hỏa Đồng Nhân, hào 2 thành Thiên Phong Cấu, hào 3 thành Thiên Địa Bĩ, hào 4 thành Phong Sơn Tiệm, hào 5 thành Hỏa Sơn Lữ, hào 6 thành Trạch Sơn Hàm.
Bạn đang muốn lui khỏi điều gì? Nhắn cho team Niệm Lành, mình cùng đọc quẻ.
Gửi Một Niệm Lành — Tâm An — Vạn Sự An
Niệm Lành cung cấp các giải pháp ứng dụng Phong thủy, Tử vi và Huyền học phương Đông nhằm mục đích chữa lành, tịnh tiến và khơi thông dòng chảy năng lượng trong đời sống.

